पालकांनी चिडलेल्या मुलाला शांत करण्यासाठीच ‘हे’ केलेच पाहिजे

5 Ways to Help a Child Cope With Anger : मुलांचे मन खूप नाजूक असते आणि ते कोणतीही गोष्ट लगेचच मनाला लावून घेतात. लहानपणी एखादा अपघात झाला असेल किंवा कोणाच्या बोलण्याने मन दुखावले गेले असेल, मुले अशा गोष्टी मनात दडवून ठेवतात आणि त्याचा त्यांच्या मानसिक, भावनिक आणि शारीरिक विकासावर वाईट परिणाम होतो.

चाईल्ड सायकॉलोजी मार्फत मुलांच्या मनात काय चालले आहे हे समजण्यास मदत होते. हे मुलांचे वर्तन समजून घेण्यावर लक्ष केंद्रित करते. यात त्यांच्या भावना व मानसिक स्थिती तसेच शारीरिक विकासाला बाधक ठरणाऱ्या गोष्टींवर लक्ष दिले जाते. टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये प्रकाशित केलेल्या लेखात डॉ मनप्रीत कौर यांनी आजकाल मुलांमध्ये वाढत चाललेला राग आणि आक्रमक वृत्तीबद्दल बरेच काही सांगितले आहे. ते म्हणाले की, राग हा त्यांच्या भावना व्यक्त करण्याचा सर्वात सामान्य मार्ग आहे आणि मुलेही तेच करतात. पालकांनी मुलाच्या चिडचिडीमागील दडलेले कारण शोधण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. डॉक्टर पुढे म्हणाले की मुलांमधील रागाचे कारण समजून घेण्यात आणि त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आजूबाजूच्या वातावरणाचीही भूमिका महत्त्वाची आहे

पालकांनी स्वतःला आणि स्वतःच्या पालकत्वाची शैली समजून घेतली पाहिजे. (फोटो सौजन्य – टाइम्स ऑफ इंडिया)

मुलांच्या मानसिकतेवर पडणारा समाजाचा प्रभाव

डॉक्टरांनी सांगितले की मुले त्यांच्या आजूबाजूच्या गोष्टींचे बारकाईने निरीक्षण करतात आणि त्यांच्या वागण्यात त्यांचा अवलंब करतात. ते त्यांचे पालक, मित्र किंवा टीव्ही तसेच सोशल मीडियावर जे पाहतात त्यांच्याशी जुळवून घेतात. मुलाच्या सर्वांगीण विकासाची जबाबदारी पालकांची असून त्यांनी मुलाच्या आजूबाजूच्या वातावरणावर बारीक लक्ष ठेवले पाहिजे, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.

(वाचा – गौतम गंभीरच्या दोन्ही मुलींच नाव इतकं खास, जाणून घ्या या अनोख्या नावांचा अर्थ

​मुलाशी नातं जोडणे

डॉक्टर कौर म्हणाल्या की, मुलांना समजून घेण्यासाठी त्यांच्याशी संपर्क साधा. बोलून मुलांच्या मनात काय चालले आहे ते कळू शकते. त्याचबरोबर मुलांच्या चुकीच्या मागण्या पूर्ण करणे देखील टाळले पाहिजे.

(वाचा – Folic Acid Foods : गर्भवती महिलांनी फोलिक ऍसिडकरता खावेत हे ७ पदार्थ, बाळाच्या आरोग्यासाठी राहतील फायदेशीर))

​मुलाने राग दाखवला तर

अनेक वेळा मुलं आपला मुद्दा जाणून घेण्यासाठी किंवा मागणी पूर्ण करण्यासाठी राग दाखवू लागतात. अशात पालकांनी हे समजून घेतले पाहिजे मूल योग्य मागणी करत आहे की नाही. मुलाला श्वासोच्छवासाच्या व्यायामासह राग शांत करण्याचे तंत्र शिकवा. त्याला सांगा की राग हा त्याच्या आरोग्याचा शत्रू आहे.

(वाचा – मुलाला प्रत्येक वस्तू फेकण्याची लागलीय सवय; पालकांनी ही गोष्ट ओळखली तर मुलांची सवय होईल बंद))

​राग अनुवांशिक आहे का?

डॉक्टरांनी सांगितले की राग तुमच्या मुलाच्या अवचेतन मेंदूमध्ये अनुवांशिक असू शकतो, तथापि, जर तुम्ही तुमच्या रागावर नियंत्रण ठेवण्यास शिकलात तर तुमच्या आक्रमकतेचा मुलावर फारसा परिणाम होणार नाही.

(वाचा – baby sleep : लहान मुलांना झोपवणं हा सर्वात मोठा टास्क, या गोष्टी लक्षात ठेवा? बाळाला झोपवणं होईल सोपं)

​काय करावे?

मानसशास्त्रज्ञांच्या मतानुसार, मुलांचे लक्ष विचलित करण्यासाठी आपण खेळण्यांची मदत घेऊ शकता. सॉफ्ट बॉल, फिजेट स्पिनर यामध्ये मदत करू शकतात. आयुष्याच्या या सुरुवातीच्या टप्प्यावर तुम्ही मुलाला त्याच्या रागावर नियंत्रण ठेवायला शिकवले पाहिजे. मुलाला काही काळ एकटे सोडा. यातूनही मूल निवांत होते.

(वाचा – Aai Kuthe Kai Karte : अरूंधती खऱ्या लेकीचं नाव इतकं गोंडस, नावामागचा अर्थ प्रत्येकाला भावेल असाच))