पालकांच्या बेरोजगारीमुळे ‘या’ जिल्ह्यातल्या १३ हजार विद्यार्थ्यांचे शिक्षण थांबले?

म. टा. वृत्तसेवा, पालघर

पालघर जिल्ह्यातील (Palghar District) पालकांच्या बेरोजगारीचे संकट त्यांच्या पाल्यांच्या शिक्षणाच्या मुळावर आले आहे. रोजगाराच्या शोधात हजारो कुटुंबे जिल्हा सोडून गेल्यामुळे पहिली ते नववीचे ५२ हजार विद्यार्थी शिक्षणप्रवाहाबाहेर असून, दहावी व बारावी या शिक्षणाच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवरील १३ हजार ८१३ विद्यार्थी गेली दोन वर्षे शाळेत गैरहजर (Out of school students) असल्याची माहिती आहे. पालघरमधून दहावी-बारावी परीक्षांचे अर्ज भरलेल्या विद्यार्थ्यांपैकी परीक्षेला न बसलेल्या विद्यार्थ्यांची संख्याही हजाराच्या घरात असल्याची शक्यता शिक्षकांनीच व्यक्त केली आहे.

जिल्ह्यात दहावी ते बारावी या वर्गांमधील एक लाख १९ हजार १६१ विद्यार्थी हजेरीपटावर असून, त्यापैकी एक लाख पाच हजार ३४८ विद्यार्थी वर्गात हजर राहतात, तर उर्वरित १३ हजार ८१३ विद्यार्थी गेली दोन वर्षे गैरहजर आहेत. शिक्षण विभागाने त्यांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला, मात्र हे सर्व विद्यार्थी दिवाळीनंतर आपापल्या कुटुंबांसोबत पोटाची खळगी भरण्यासाठी गाव किंवा जिल्हाच नव्हे, तर राज्यही सोडून बाहेर स्थलांतरित झाले आहेत. डहाणू, तलासरी, विक्रमगड, जव्हार, मोखाडा, पालघर तालुक्यांतील २० हजारांवर कुटुंबे मासेमारी बोटींवर काम करण्यासाठी स्थलांतरित झाल्याने या कुटुंबांतील विद्यार्थी शिक्षणाच्या प्रवाहातून बाहेर गेल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.

शिक्षणप्रवाहातील ही गळती मुख्यत्वेकरून आदिवासीबहुल भागातील आहे. शिक्षण विभागाकडूनच मिळालेल्या या आकडेवारीबाबत अधिकृतपणे मात्र कोणीही बोलण्यास तयार नाही. पालघर जिल्ह्यात नववी ते बारावीचे एक लाख १९ हजार १६१ विद्यार्थी हजेरीपटावर असून त्यापैकी एक लाख पाच हजार ३४८ विद्यार्थ्यांची उपस्थिती असते, तर १३ हजार ८१३ विद्यार्थी गेले दोन वर्षे गैरहजर आहेत. जिल्ह्यात ६६ लाख दिवस रोजगार दिल्याचा दावा पालघरचे जिल्हाधिकारी करीत आहेत. पहिली ते नववीचे ५२ हजार आणि दहावी ते बारावीचे १३ हजारांवर विद्यार्थी गेली दोन वर्षे शाळेत का उपस्थित राहू शकले नाहीत, याचा शोध घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे. जिल्ह्यात खूप उशिरा, दिवाळीनंतर अनेक महिन्यांनी रोजगार हमी योजना राबविण्यात आली. त्यामुळे रोजगार उपलब्ध करून दिल्याचा जिल्हाधिकाऱ्यांचा दावा गैरहजर विद्यार्थ्यांच्या आकड्यांमुळे फोल ठरत आहे.

RTE Admissions 2022: आरटीई प्रवेशांना मुदतवाढ; कधीपर्यंत निश्चित करता येणार प्रवेश…वाचा
CBSE: एका वर्गात केवळ १८ विद्यार्थी देणार बोर्ड परीक्षा, करोनामुळे बदलले निर्देश

शाळांना गळती

पालघर जिल्हा परिषदेच्या शाळांमधील पटसंख्या दिवसेंदिवस वेगाने घसरत आहे. सन २०२०-२१मध्ये आठ लाख दोन हजार ९५८ विद्यार्थ्यांपैकी ८५ हजार ५५१ विद्यार्थ्यांची गळती झाली असून, सन २०२१-२२ मध्ये सात लाख १७ हजार ४०७ विद्यार्थी पटावर आहेत. वर्षभरात यातील काही विद्यार्थी इतर वर्गात किंवा अन्यत्र शिक्षणासाठी गेल्याचे गृहित धरले, तरी अनुपस्थित विद्यार्थ्यांचा आकडा जिल्ह्यातील शिक्षण व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करीत आहे.

FYJC Admission 2022: अकरावी प्रवेशांचे संभाव्य वेळापत्रक जाहीर; १ मे पासून अर्जांचा सराव

प्रवाहात आणण्याचे आव्हान

ग्रामीण भागात पालकांच्या मनातून करोनाची भीती गेलेली नाही. दुसरीकडे परिस्थितीमुळे अनेक पालक मुलांना इंग्रजी शाळांमधून काढून जिल्हा परिषदेच्या शाळेत घालत आहेत. दोन वर्षांपासून घरीच राहिलेल्या मुले रोजगाराच्या संधी शोधत आपल्या कुटुंबाच्या चरितार्थाला हातभार लावण्यासाठी धडपडत आहेत. या मुलांना पुन्हा शिक्षणाच्या प्रवाहात आणण्यासाठी प्रशासन आणि शिक्षक यांना युद्धपातळीवर करावे लागणार आहेत.

ग्रामीण भागातील शाळांमध्ये मिळणार अधिक सुविधा, महत्वाचा निर्णय जाणून घ्या
Cancel 10th 12th Term 2 Exams: दहावी, बारावी टर्म २ परीक्षा रद्द करण्याची मागणी