MPSC Current Affairs : चालू घडामोडी 25 मे 2022

MPSC Current Affairs | Chalu Ghadamodi  | 25 May 2022

पंतप्रधान मोदी जपानमध्ये क्वाड समिटमध्ये सहभागी झाले

MPSC Current Affairs
24 मे 2022 रोजी टोकियो, जपान येथे झालेल्या क्वाड समिटमध्ये पंतप्रधान मोदी आणि युनायटेड स्टेट्स, जपान आणि ऑस्ट्रेलियाच्या नेत्यांसह उपस्थित होते. चार शक्तिशाली अर्थव्यवस्थांना एकत्र आणणाऱ्या बहुप्रतीक्षित बैठकीत इंडो-पॅसिफिक क्षेत्र आणि रशिया-युक्रेन युद्धासह विविध जागतिक मुद्द्यांवर निरोगी चर्चा झाली.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 23 मे 2022 रोजी दुसऱ्या व्यक्तिशः क्वाड समिट 2022 ला उपस्थित राहण्यासाठी टोकियोला लवकर पोहोचले. भारतीय पंतप्रधानांनी ऑस्ट्रेलियाचे नवनिर्वाचित पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज, अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन आणि जपानचे पंतप्रधान फुमियो किशिदा यांची भेट घेतल्याने त्यांचे वेळापत्रक व्यस्त होते. क्वाड समिट 2022 ही नवीन ऑस्ट्रेलियन पंतप्रधानांच्या शपथविधीच्या एका दिवसानंतरची पहिली क्वाड मीटिंग होती.

चतुर्भुज शिखर परिषद 2022 चे उद्दिष्ट आघाडीच्या अर्थव्यवस्थांच्या चार नेत्यांना ग्रुपिंगच्या उपक्रमांच्या प्रगतीचा आढावा घेण्याची तसेच इंडो-पॅसिफिकमधील घडामोडींवर तसेच परस्पर हितसंबंधांच्या जागतिक मुद्द्यांवर विचारांची देवाणघेवाण करण्याची संधी प्रदान करणे आहे, असे पंतप्रधान मोदी म्हणाले त्याच्या प्रस्थान निवेदनात.

अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन, पंतप्रधान मोदी, जपानचे पंतप्रधान फुमियो किशिदा आणि ऑस्ट्रेलियन पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांनी रशियाच्या आक्रमणामुळे युक्रेनमध्ये सुरू असलेल्या परिस्थितीबद्दल परस्पर चिंता व्यक्त केली. चार नेत्यांनी सागरी देखरेख उपक्रमावर सहमती दर्शवली. हे इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील चिनी हालचालींवर पाळत ठेवण्यास चालना देईल. या शिखर परिषदेबद्दल बोलताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, क्वाडने अल्पावधीतच जागतिक स्तरावर महत्त्वपूर्ण स्थान मिळवले आहे. ते पुढे म्हणाले की क्वाड इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रासाठी एक रचनात्मक अजेंडा घेऊन पुढे जात आहे ज्यामुळे त्याची चांगल्या शक्तीची प्रतिमा आणखी मजबूत होईल.

पीएम मोदींनी पुढे नमूद केले की क्वाड सदस्य देशांनी हवामान कृती, लस वितरण, आर्थिक सहकार्य, आपत्ती व्यवस्थापन यासारख्या अनेक क्षेत्रांमध्ये परस्पर समन्वय वाढवला आहे. क्वाड ग्रुपिंगने इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात शांतता, समृद्धी आणि स्थिरता सुनिश्चित केली आहे.

2022 मधील 100 सर्वात प्रभावशाली लोक

बिझनेस टायकून गौतम अदानी, सर्वोच्च न्यायालयाच्या वकील करुणा नंदी आणि काश्मिरी मानवाधिकार कार्यकर्ते खुर्रम परवेझ यांना टाइम मॅगझिनने 2022 मधील 100 सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये स्थान दिले आहे.

100 सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींची यादी 6 श्रेणींमध्ये विभागली गेली आहे- पायोनियर, आयकॉन्स, आर्टिस्ट, टायटन्स, लीडर्स आणि इनोव्हेटर्स. अमेरिकन होस्ट Oprah Winfrey आणि Apple CEO टिम कुक यांच्यासह गौतम अदानी यांचे नाव टायटन्स श्रेणीत आहे, तर खुर्रम परवेझ आणि करुणा नंदी यांना टाइम्सच्या 100 सर्वात प्रभावशाली लोकांच्या 2022 च्या लीडर्स श्रेणीमध्ये स्थान मिळाले आहे.

टाईम 100 ही जगातील 100 सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींची वार्षिक यादी आहे जी अमेरिकन न्यूज मॅगझिन टाइमने एकत्रित केली आहे. अमेरिकन शैक्षणिक, पत्रकार आणि राजकारणी यांच्यातील वादाचा परिणाम म्हणून हे प्रथम 1999 मध्ये प्रकाशित झाले होते, तथापि, ही यादी आता प्रसिद्ध वार्षिक कार्यक्रम आहे.

विनय कुमार सक्सेना यांची दिल्लीचे नवे लेफ्टनंट गव्हर्नर म्हणून नियुक्ती

विनय कुमार सक्सेना यांची 23 मे 2022 रोजी दिल्लीचे नवीन लेफ्टनंट-गव्हर्नर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. ते खादी आणि ग्रामोद्योग आयोगाचे (KVIC) अध्यक्ष आहेत. ते अनिल बैजल यांची जागा घेतील, ज्यांनी पाच वर्षे चार महिने सेवा केल्यानंतर “वैयक्तिक कारणांमुळे” गेल्या आठवड्यात पदाचा राजीनामा दिला.

राष्ट्रपती राम नाथ कोविंद यांनी अनिल बैजल यांचा राजीनामा स्वीकारला असून विनय कुमार सक्सेना यांची दिल्लीचे नवे उपराज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली आहे, अशी माहिती राष्ट्रपती भवनाच्या निवेदनात देण्यात आली आहे. निवेदनात असे लिहिले आहे की, “भारताच्या राष्ट्रपतींनी विनय कुमार सक्सेना यांना त्यांच्या पदाचा कार्यभार स्वीकारल्याच्या तारखेपासून दिल्लीच्या राष्ट्रीय राजधानी प्रदेशाचे उपराज्यपाल म्हणून नियुक्त केल्याबद्दल आनंद झाला आहे.”

विनय कुमार सक्सेना यांनी 27 ऑक्टोबर 2015 रोजी खादी आणि ग्रामोद्योगचे अध्यक्ष म्हणून पदभार स्वीकारला होता. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, KVIC ला त्यांच्या अंतर्गत देशातील सर्वोत्तम कामगिरी करणारी सरकारी संस्था म्हणून गौरवण्यात आले. अशा पदासाठी निवड झालेले विनय कुमार सक्सेना हे पहिले कॉर्पोरेट व्यक्ती आहेत. भारतीय कॉर्पोरेट आणि सामाजिक क्षेत्रातील तीन दशकांहून अधिक अनुभव असलेले ते एक प्रसिद्ध नाव आहे.
त्यांचा जन्म उत्तर प्रदेशमध्ये झाला आणि 1981 मध्ये कानपूर विद्यापीठातून पदवी प्राप्त केली. त्यांच्याकडे पायलटचा परवानाही आहे.

ऑक्टोबर 2015 मध्ये त्यांची KYIV चे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती जिथे त्यांनी खादी आणि ग्रामोद्योग क्षेत्रातील न वापरलेले प्रवाह शोधले आणि कुम्हार सशक्तिकरण योजना आणि हनी मिशन सारख्या अनेक नाविन्यपूर्ण योजना सुरू केल्या. गुजरातमधील “पर्यावरण संरक्षण आणि जल सुरक्षेसाठी उत्कृष्ट योगदान” साठी मे 2008 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकासाच्या दशकात (UNDESD) द्वारे त्यांना आंतरराष्ट्रीय सत्कार देखील मिळाला.

भारतात मंकीपॉक्सचा प्रादुर्भाव

नॅशनल सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल (NCDC) ने राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना मंकीपॉक्सची लक्षणे दिसणाऱ्या आणि बाधित देशांमध्ये प्रवास करण्याचा इतिहास असलेल्या लोकांवर लक्ष ठेवण्याच्या सूचना जारी केल्या आहेत. अहवालानुसार, संशयित मंकीपॉक्सचे नमुने निदानासाठी नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजीकडे पाठवले जातील.

मंकीपॉक्स विषाणू हा एक स्वयं-मर्यादित विषाणूजन्य झुनोटिक रोग आहे जो प्रामुख्याने मध्य आणि पश्चिम आफ्रिकेतील उष्णकटिबंधीय रेनफॉरेस्ट भागात आढळतो. विषाणू अधूनमधून इतर प्रदेशांमध्ये निर्यात केला जातो. आत्तापर्यंत, मंकीपॉक्सची सुमारे 92 पुष्टी झालेली प्रकरणे आणि 28 संशयित प्रकरणे 12 देशांमध्ये तीन WHO क्षेत्रांमधून नोंदवली गेली आहेत. जरी संबंधित मृत्यू नसले तरी, मंकीपॉक्स विषाणूने जगभरातील आरोग्य संस्थांना सतर्कतेवर पाठवले आहे.

भारतात मंकीपॉक्स विषाणूचा एकही रुग्ण आढळलेला नाही. तथापि, विविध देशांमध्ये नवीन प्रकरणे आढळून येत असल्याने भारतात मंकीपॉक्सचा उद्रेक होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे.

भारतातील केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने नॅशनल सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल (NCDC) आणि इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) यांना भारतात मंकीपॉक्सच्या प्रादुर्भावावर बारीक लक्ष ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत. तसेच, विषाणूची प्रकरणे वाढत राहिल्यास, सरकार बाधित राष्ट्रांमधून आलेल्या लोकांची यादृच्छिक तपासणी सुरू करू शकते.