मंकीपॉक्स आणि चिकनपॉक्सची लक्षणे एकसमान; ‘या’ एक्सपर्ट टिप्समधून समजून घ्या यातील फरक

​मंकीपॉक्स और चिकनपॉक्सच्या लक्षणांमध्ये अंतर काय?

मंकीपॉक्स आणि चिकनपॉक्स यांच्यात सर्वाधिक अंतर म्हणजे दोघांमुळे ऑर्थोपॉक व्हायरस होत नाही. तसेच मंकीपॉक्स आणि चिकनपॉक्समध्ये वेगवेगळा फरक असतो.

चिकनपॉक्स हा व्हेरिसेला-झोस्टर विषाणूमुळे होतो, तर मंकीपॉक्स हर्पेसव्हायरस कुटुंबातील आहे. हे दोन्ही संक्रमण वेगवेगळ्या जीवाणू आणि विषाणूंमुळे होतात आणि म्हणून, विषाणूच्या वर्तनावर अवलंबून, लक्षणे आणि रोगाची तीव्रता रुग्णांमध्ये वेगवेगळ्या पातळ्यांवर असू शकते.

(अंगात १०३ डिग्री ताप, Monkeypox च्या जाळ्यात अडकलेल्या सेक्सुअल हेल्थ वर्करचा अनुभव अंगावर शहारा आणेल)

​लक्षणांमध्ये आहे हा फरक

सीडीसीच्या मते, मंकीपॉक्स आणि कांजण्यांमध्ये सर्वात प्रमुख लक्षण म्हणजे कांजिण्यांमध्ये लिम्फ नोड्स फुगत नाहीत आणि मांकीपॉक्समध्ये लिम्फ नोड्स (swollen lymph nodes)वाढतात.

मंकीपॉक्सची लक्षणे कांजण्यांपेक्षा जास्त दिसतात. मंकीपॉक्सची लक्षणे साधारणपणे ५-१२ दिवसांत दिसतात.

मंकीपॉक्समध्ये 1-5 दिवसात पुरळ उठतात आणि सहसा प्रथम चेहऱ्यावर दिसतात आणि हळूहळू शरीराच्या इतर भागात पसरतात. तर चिकनपॉक्स चेहऱ्यावर तसेच शरीराच्या इतर भागांवर हळूहळू पसरतो.

(वाचा – डेंग्यूमध्ये पोटात का दुखतं? यामागचं कारण अतिशय महत्वाचं; दुर्लक्ष कराल तर जिवावर बेतेल))

​मंकीपॉक्सच्या तपासणीकरता कोणत्या चाचण्या महत्वाच्या

पीसीआर (PCR) चाचणी ही सर्वात शिफारसीय आहे. सर्वोत्तम निकालासाठी या चाचणीला प्राधान्य दिलं जातं. विरेमिया किंवा विषाणूंच्या प्रभावाचा कालावधी कमी असतो, त्यामुळे ही चाचणी केल्यानंतर परिणाम कमी उपयोगी असू शकतात.

सेरोलॉजी ही देखील एक चाचणी आहे ज्याच्या मदतीने एंटीजेन आणि एंटीबॉडीची संख्या जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. यामध्ये फॉल्स पॉझिटिव्ह आणि खोट्या रिपोर्टची शक्यता अधिक असते.

(वाचा – पावसाळ्यात योनिमार्गातील यीस्टचा संसर्ग कसा टाळावा? जाणून घ्या हे 7 महत्त्वाचे उपाय))

​मंकीपॉक्सपासून वाचण्यासाठी काय करावं

कोणत्याही रोगाच्या उपचारापेक्षा किंवा औषधांच्या वापरापेक्षा प्रतिबंधात्मक उपाय चांगले आहेत. म्हणूनच, मंकीपॉक्ससारख्या संसर्गापासून बचाव करण्यासाठी, रोग प्रतिबंधक प्रतिबंधात्मक उपायांचा अवलंब करणे आणि त्याचा प्रसार किंवा या संसर्गाला बळी पडणे हा एक चांगला मार्ग आहे. अशा परिस्थितीत मंकीपॉक्स सारखे संसर्ग टाळण्यासाठी अशी खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.

स्मॉलपॉक्स विरुद्ध लसीकरण मंकीपॉक्सचा धोका कमी करू शकतो. म्हणूनच ज्यांना मंकीपॉक्स झाला आहे अशा लोकांची केवळ लस घेणाऱ्यांनीच काळजी घ्यावी.

लक्षणांचा मागोवा ठेवणे आणि शक्य तितक्या लवकर चाचणी घेणे संसर्गाचा प्रसार रोखण्यास मदत करू शकते.

(वाचा – Health Tips : चाळीशीनंतर महिलांच्या हाडांची दुखणी वाढतात; मग या ५ पदार्थांनी शरीराला मिळतील भरपूर कॅल्शिअम))

​जनावरांपासून दूर राहा

मंकीपॉक्स संसर्गाचा धोका कमी करण्यासाठी आपण संक्रमित प्राण्यांच्या जवळ येणार नाही याची काळजी घ्या. कारण, बहुतेक प्रकरणांमध्ये असे दिसून आले आहे की असे संक्रमण प्राण्यांपासून मानवांमध्ये सहज पसरते. त्याचप्रमाणे, कोणतेही पाळीव प्राणी आणण्यापूर्वी किंवा जनावरांच्या आरोग्याची खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे यासोबतच मंकीपॉक्सच्या प्रसाराशी संबंधित नियमांची अंमलबजावणी आणि पालन करण्याबाबतही प्रशासनाने आवश्यक पावले उचलावीत.

(वाचा – पावसाळ्यात योनिमार्गातील यीस्टचा संसर्ग कसा टाळावा? जाणून घ्या हे 7 महत्त्वाचे उपाय))