दीड रुपयामुळे वकील होण्याचे स्वप्न अपूर्णच; पत्रकार, समाजसुधारक, वक्ते प्रबोधनकार ठाकरे यांच्याविषयी जाणून घ्या

Prabodhankar Thackeray details: केशव सीताराम ठाकरे (Keshav Sitaram Thackeray) उर्फ प्रबोधनकार ठाकरे (Prabodhankar Thackeray) हे मराठी पत्रकार, समाजसुधारक, वक्ते व इतिहासकार होते. महाराष्ट्र राज्याला लाभलेलं हे मोठं रत्न होतं. शिवसेनेचे संस्थापक बाळासाहेब ठाकरे यांचे ते वडील तर माजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचे ते आजोबा होते. प्रबोधनकार ठाकरे यांचा जन्म १७ सप्टेंबर १८८५ रोजी पनवेल येथे झाला.

प्रबोधनकार यांनी आपले प्राथमिक शिक्षण पनवेल येथून पूर्ण केले. पुढे देवास येथे त्यांनी मॅट्रिकपर्यंतचे शिक्षण घेतले. वडिलांची नोकरी गेली आणि पनवेलमध्ये पुढील शिक्षणाची व्यवस्था नसल्याने त्यांचे शिक्षण थांबले. त्यामुळे त्यांना कधी बारामतीत तर कधी मध्य प्रदेशातील देवासमध्ये धाव घ्यावी लागली. दीड रुपये फी कमी पडल्याने ते मॅट्रिकची परीक्षा देऊ शकले नाहीत. आणि त्यांचे वकील होण्याचे स्वप्न अपूर्ण राहिले. पण ते थांबणाऱ्यातले नव्हते. त्यांनी साईन बोर्ड पेंटिंग, रबर स्टॅम्प बनवणे, बुक बाइंडिंग, वॉल पेंटिंग, फोटोग्राफी, मशीन मेकॅनिक इत्यादी उद्योग केले. आपल्या हाती कौशल्य असेल मग बेरोजगारी कशाला? हे त्यांच्या जीवनाचे ध्येय होते.

प्रबोधनकार ठाकरे यांनी कधी नाटक कंपनीत तर कधी सिनेमा कंपनीत काम केले. कधी गावोगावी जाऊन ग्रामोफोन विकले. कधी विमा कंपनीची जाहिरात केली, कधी शाळेत शिक्षकाचे काम तर कधी इंग्रजी भाषिक वर्ग चालविण्याचे काम त्यांनी केले. एका खासगी कंपनीत सेल्समन आणि जनसंपर्क अधिकारी म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले.

अनेकवेळा त्यांनी पत्रकारांना वक्त्यांच्या भाषणाच्या प्रती दिल्या. निवडणूक उमेदवारांना जाहीरनामा लिहून दिले. त्यांनी पीडब्ल्यूडीमध्ये शॉर्टहँड टायपिस्ट ते अभिलेख विभागाचे मुख्य लिपिक अशी दहा वर्षे सरकारी नोकरीही केली. हा त्यांच्या आयुष्याचा स्थिर काळ होता. याशिवाय जीवाची बाजी लावून ते लढत राहिला. पत्रकारिता, लेखन आणि प्रिंटींग हे त्यांच्या उत्पन्नाचे मुख्य स्त्रोत होते.

आर्थिक परिस्थितीमुळे अर्धवट सोडले होते कॉलेज, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे शिक्षण किती? जाणून घ्या
Ajit Pawar Education: भल्याभल्या राजकारण्यांची ‘शाळा’ घेणारे अजित पवार कितवी शिकले माहितेय का?
ते एका नाटक कंपनीत काम करत होते. दरम्यान जानेवारी १९१० रोजी अलिबागजवळील बारसोली गावात ते विवाहबद्ध झाले. दादरला स्थायिक झाल्यावर वांद्रे येथील मातोश्री बंगल्यावर जाईपर्यंत ते तिथेच राहिले.त्याआधी भिवंडीपासून अमरावतीपर्यंत त्यांचा प्रवास सुरुच होता. त्यांना चार मुलगे आणि सहा मुली अशी एकूण दहा मुले होती.

प्रबोधनकार ठाकरे यांनी पहिले आंदोलन इंग्रजी शाळेत शिकत असताना केले. गाडगीळ नावाचा अपंग माणूस उत्कृष्ट शिक्षक होते. ते तात्पुरत्या नोकरीत असल्याने त्यांना सेवेतून बडतर्फ करण्यात आले. त्यांच्यासाठी इयत्ता पाचवीत शिकणाऱ्या केशव ठाकरे यांनी विद्यार्थ्यांच्या स्वाक्षरीचे निवेदन महापालिकेला देऊन शिक्षकाची नोकरी वाचवली. बालपणी बालविवाहात भोजन करताना ते ‘मुद्दामहून म्हातारा इतुका न आवडे वयमान’ हे श्लोक गायचे. आपल्याच वयाच्या म्हणजे दहा-बारा वर्षांच्या मंजूला ६५ वर्षांच्या वृद्धाशी लग्न करताना पाहून त्यानी बंडखोरी करत लग्नाचा मंडप जाळला होता.

MP Navneet Rana Education: शिवसेनेशी पंगा घेणाऱ्या खासदार नवनीत राणा कितवी शिकल्यायत? जाणून घ्या